Çok sayıda kaymakamlık internet sitesinin mevcut yapısını karşılaştırmalı olarak incelediğimde dikkat çeken ortak bir tablo ortaya çıkıyor: “Sitelerin büyük bölümü kurumu tanıtıyor ancak vatandaşı yeterince bilgilendirmiyor.”

Daha da önemlisi, haber üretimi çoğu yerde hâlâ bir “protokol faaliyetleri arşivi” anlayışıyla yürütülüyor. Bazı kaymakamlıkların internet sitelerinde ana sayfadaki en güncel kaymakamlık haberinin 2023 yılına ait olduğunu, ardından 2020 ve 2019 tarihli haberlerin geldiğini görmek mümkün. Böyle bir internet sitesine giren vatandaşın zihninde ister istemez şu soru oluşuyor: “Bu kurum gerçekten çalışıyor mu?”

Oysa sorun büyük ihtimalle kurumun çalışmaması değil. Sorun, yapılan çalışmanın dijital ortamda görünür olmaması. Güncel tutulan internet sitelerinde ise tablo çoğu zaman farklı değil. Bu kez de karşımıza; özel günlerde kaymakamın mesajları, ziyaret haberleri, törenler, kutlamalar, anma programları çıkıyor.

Elbette bunların tamamı kamuoyu açısından önemsiz değil. Ancak vatandaş gerçekten bunları mı merak ediyor? Vatandaşın kaymakamlık internet sitesine girdiğinde görmek istediği şey, kaymakamın hangi programa katıldığı değil; devletin ilçede ne yaptığıdır, hizmetlere nasıl ulaşılacağıdır.

Kaymakamlık sitesi kurumun panosu değildir

Bir haberci gözüyle bakıldığında resmi internet siteleri bugün hâlâ büyük ölçüde “kurumun panosu” gibi kullanılıyor.

Bir toplantı yapılıyor, fotoğraf çekiliyor, haber hazırlanıyor. Bir ziyaret gerçekleşiyor, fotoğraf çekiliyor, haber hazırlanıyor. Bir tören düzenleniyor, fotoğraf çekiliyor, haber hazırlanıyor. Sonra bütün bunlar internet sitesine yükleniyor. Fakat haberin en önemli kısmı çoğu zaman eksik kalıyor: Sonuç ne?

Çünkü dijital çağda kaymakamlığın internet sitesi yalnızca kurumun vitrini değil, ilçenin en güvenilir haber ve kamu bilgilendirme merkezi olmalıdır.

Bakan güncel, kaymakam neden değil?

Ankara'da İçişleri Bakanı'nın günlük faaliyetleri düzenli biçimde kaymakamlıkların internet sitelerinin ana sayfasında kamuoyuna aktarılırken, ilçede devleti temsil eden kaymakamın faaliyetleri neden aynı dijital görünürlüğe sahip değil?

Bazı kaymakamlık sitelerinde kaymakamın günler, haftalar hatta yıllar önceki faaliyetlerinden başka güncel içerik bulmak mümkün değil. Burada yanlış anlaşılmaması gereken önemli bir nokta var: Bu durum kaymakamın çalışmadığı anlamına gelmez. Tam tersine, çoğu zaman çalışmanın dijital olarak görünür kılınmadığı anlamına gelir.

Konu kaymakamın reklamını yapmak değildir, devletin taşradaki faaliyetlerinin vatandaş tarafından görülebilir olmasıdır.

Bir başka önemli sorun da kurumsal hafıza meselesidir. Kaymakam değiştiğinde internet sitesinin haber akışının da adeta yeniden başlaması, doğru bir yaklaşım değil. Çünkü kaymakamlık bir kişinin makamı değildir. Kaymakamlık bir devlet makamıdır. Kaymakam gelir, görev yapar ve başka bir yere atanır.

Fakat ilçede yapılan yatırımlar, yürütülen projeler, yaşanan krizler, alınan kararlar ve kamu hizmetleri kurumun hafızasında kalmalıdır. Bu nedenle kaymakamlık internet sitesi aynı zamanda ilçenin dijital kurumsal arşivi olmalıdır.

Yeni bir dijital iletişim standardı gerekiyor

Buradan hareketle kaymakamlık internet siteleri için yeni bir dijital iletişim standardı oluşturulması gerektiğini düşünüyorum. Bu standartta temel soru: “Kaymakam bugün ne yaptı?” olmamalı, “Devlet bugün ilçede ne yaptı?” olmalıdır. Bu nedenle de kaymakamlık internet sitesi bir fotoğraf albümünden çıkarılıp gerçek bir kamu iletişim platformuna dönüştürülmelidir. .

Ancak burada sorumluluğun tamamını kaymakamlıklara yüklemek de doğru olmaz. Kaymakamlık internet sitelerinin güncel, veri odaklı ve sonuç odaklı bir anlayışla yönetilebilmesi için gerekli personel ve teknik altyapının da İçişleri Bakanlığı tarafından güçlendirilmesi gerekir. Bir kaymakamlıktan düzenli veri girişi, haber üretimi, fotoğraf ve video arşivi, istatistik takibi, proje güncellemesi ve kriz iletişimi bekleniyorsa, bunları yapacak nitelikli personelin de bulunması gerekir. Birçok ilçede internet sitesinin güncellenmesi, haber hazırlanması ve görsel içeriklerin oluşturulması, asli görevi iletişim olmayan personelin ek işlerinden biri olarak yürütülmektedir. Bu anlayışla dijital kamu iletişiminde sürdürülebilir bir kalite yakalamak kolay değildir. Bu nedenle Bakanlık tarafından kaymakamlıklarda dijital iletişim ve içerik yönetiminden sorumlu personel standardı oluşturulmalı; gerekli bilgisayar, kamera, yazılım, internet altyapısı ve veri yönetim araçları sağlanmalı, görevli personele de düzenli eğitim verilmelidir. Devletten vatandaşın karşısına güncel, şeffaf ve veri temelli bir dijital yüz çıkarmasını bekliyorsak, önce o yüzü oluşturacak insan kaynağını ve teknik kapasiteyi taşrada hazır hale getirmek gerekir.

Dijital devlet, ilçede de görünür olmalı

İçişleri Bakanlığı'nın merkez teşkilatında kullanılan güncel iletişim anlayışının taşra teşkilatlarında da belirli bir standartla uygulanması düşünülebilir.

Bakanlık güncelse, valilik güncelse, kaymakamlık da güncel olmalı. Ancak bu, merkezdeki haberlerin taşrada kopyalanması anlamına gelmemeli. Merkez, “Bakanlık ne yapıyor?” sorusunu cevaplamalı. Kaymakamlık ise, “Bu politika ilçede vatandaşa nasıl yansıyor?” sorusunun cevabını vermelidir.

Kaymakamlık internet sitesi, kaymakamın faaliyetlerini duyuran bir pano değil; devletin ilçedeki faaliyetlerini görünür kılan dijital kamu hizmeti platformu olmalıdır. Bu nedenle kaymakamlıkların internet siteleri için yalnızca teknik bir tasarım standardı değil, aynı zamanda bir dijital iletişim standardı oluşturulmalıdır.

Devletin ilçedeki çalışması görünmüyorsa sorun yalnızca iletişim değildir; devlet ile vatandaş arasındaki dijital temas noktası görevini yapmıyor demektir.